Programmeur wordt robotopvoeder

Op vrijdagmiddag om 16:51 uur belde ik mijn vriendin met de vraag "Vind je het goed als ik wat langer blijf?" en zoals zij dan altijd doet, antwoordde ze iets als "Ja, natuurlijk". Fijn, want ik was met iets gaafs bezig: ik was gestart met het bouwen van een zichzelf verbeterende softwarerobot.

De droom

Het idee is simpel en zeer aantrekkelijk: schrijf een eenvoudige versie van een softwarerobot die zichzelf kan verbeteren, waarna de robot in korte tijd superieur is aan zijn vorige versies. Dit project opstarten is ook simpel, en daarmee was ik op 27 maart eindelijk gestart.

De populaire AI-modellen van nu (begin 2026) zijn sterk genoeg om een half uur lang zelfstandig code te analyseren en code te schrijven. Het ontwikkelen van zo'n model kost miljoenen, dus dat is niet waar ik het hier over heb. Het gaat om een klein programmaatje dat in staat is om die modellen een opdracht te geven, zodat het programmaatje verbeterd kan worden door het model. Het model (de "alleskunner") wordt aangestuurd door het programmaatje, maar het model onthoudt geen dingen over ons bedrijf en kan niet zonder hulp werken in bijvoorbeeld ons ticketsysteem: dat soort dingen kan het programmaatje wel. Die twee componenten samen vormen de robot die ik bedoel en vanzelfsprekend heb ik die de naam "Webby" gegeven: Webenable heeft een nieuwe werknemer. Misschien wil hij over een tijdje "Webber" genoemd worden, maar voorlopig is deze schattige naam denk ik wel passend. Webby is voorlopig nog zeer afhankelijk van onze input.

Tijdens de lunch had ik het er al even over: de basis is simpel en dat kunnen wij natuurlijk snel maken. Na de lunch maakte ik nog even een taak af en besloot ik het gewoon te dóén. In de code-editor Visual Studio Code heb ik met AI-assistentie in enkele uurtjes een eerste versie van Webby gebouwd. Ik gebruikte voornamelijk twee talen: PowerShell en JavaScript. Die eerste is effectief om programma's uit te voeren en opnieuw op te starten, die tweede is effectief om allerlei bestaande software van internet te kunnen hergebruiken. Wat ik al snel werkend had, was:

• Het werkende programmaatje kon het model vertellen waar de source code stond van het programmaatje zelf, waardoor het model die source code kon aanpassen.
• Het programmaatje kon zichzelf opnieuw opstarten.
• Het programmaatje kon inloggen in ons ticketsysteem, Basecamp. Via het pakketje basecamp cli kon het informatie over tickets downloaden: aan wie het ticket toegewezen is, welke berichtjes een werknemer erin heeft geplaatst, etc.

Toen ik in een Basecamp-ticket een berichtje typte, zoals

Welke verbetering zou je doen om de Webby-repository eenvoudiger te maken?

dan kreeg ik een zinnig antwoord. En toen ik daarop weer zei

Die verbeteringen mag je doorvoeren.

kreeg ik binnen tien minuten terug:

Beide verbeteringen doorgevoerd (commit f145937, gepusht naar master).

Wauw. Het was tijd om mijn vriendin te bellen. Ik wilde hiermee verdergaan.

Controle en vertrouwen

Een van de onderwerpen waar mensen zich zorgen over maken, ook in mijn familie, is het risico dat AI vormt voor mensen. Niet zozeer dat mensen hun baan kwijtraken, maar het risico dat AI vormt wanneer het zelf keuzes kan maken en acties kan ondernemen... het heeft te maken met vertrouwen.

Als je mensen langer kent, dan kun je voorspellen hoe ze zullen reageren. Je begrijpt hoe ze denken. Dat geeft een gevoel van zekerheid en misschien vertrouwen. Hoe robots kunnen "denken" is voor de meeste mensen een mysterie en dat niet-begrijpen geeft sommige mensen het tegengestelde gevoel: angst. Dat begrijp ik, maar toch zit ik aan de kant van optimisme en positiviteit over AI. Vele maanden heb ik nu intensief gewerkt met AI en heb ik de "gedachten" gelezen die voor software developers wat uitgebreider beschikbaar zijn dan wanneer je AI gebruikt via een chatvenster op je telefoon of via een website. Daardoor heb ik een beeld gekregen van "hoe AI denkt". Daarnaast heb ik een beeld van hoe AI wiskundig gezien in elkaar zit. Ik heb weliswaar een vereenvoudigde voorstelling, want de ontwikkelingen gaan razendsnel en worden steeds complexer, maar toch geven die twee dingen - ervaring met gedachten lezen en kennis van wat algoritmes - mij het volgende: ik voel me op mijn gemak bij het idee dat AI steeds meer kan en dus invloed uitoefent op ons.

(Even tussendoor: ik ben er volledig van overtuigd dat wanneer een AI-model aan het "denken" is, dat er géén sprake is van bewustzijn. Het is - versimpeld gezegd - een algoritme dat uitgevoerd wordt, met hier en daar een "dobbelsteenworp" om niet steeds hetzelfde gedachtepatroon te produceren.)

Enfin, terug naar Webby.

Stel dat wij (medewerkers bij Webenable) werk delegeren aan Webby, dan blijven wij verantwoordelijk. Wij moeten er dus zeker van zijn dat Webby zich gedraagt als een goed mens. De allereerste versie van Webby die ik opsloeg in het versiebeheersysteem Git, bevatte dus de volgende eigenschap: naast het feit dat Webby een antwoord geeft via tekst zoals wij ook berichtjes aan elkaar sturen, gaf Webby ook nog zijn gedachten bloot. Elke posting liet ik volgen door de automatische toevoeging van een bestandje dat ik de "thinking trail" noemde. Stel dat Webby heeft gewerkt aan een stukje code en een wijziging doet die vreemd is en dat hij daarover niets vertelt in zijn berichtje aan mij? Dan kan ik in dat bestandje zien wat hij dacht bij het doen van die wijziging. Wauw, dat kan bij mensen niet eens!

Ehm... maar Webby kan zichzelf toch aanpassen en dus stoppen met het delen van dat bestandje of dingen erin wijzigen? Goed punt. Maar ik kaats 'm terug: dat soort fratsen halen mensen soms ook uit. Zelfs directeuren waarvan je zou verwachten dat die op grond van intelligentie anders zouden handelen, kunnen vanwege een gokverslaving geld stelen en proberen hun sporen te wissen. De hele menselijke geschiedenis staat vol met schandalen en grote gebeurtenissen (zoals elke zoveel jaar een economische crisis) die grotendeels te wijten zijn aan dom, gemeen of vreemd gedrag van mensen. Ik denk dat we ons over een taakgerichte bot in eigen beheer geen zorgen hoeven te maken. We moeten Webby wel opvoeden en begeleiden, om hem te herinneren hoe wij willen dat hij zich gedraagt en hem te laten reflecteren op zijn acties, maar Webby vormt geen groter risico dan een menselijke collega.

Er was iets bijzonders gebeurd

20:28 uur: "Stuur je een berichtje wanneer je vertrekt?"
20:29 uur: "Zal ik doen"
20:35 uur: "En misschien niet door het bos en onder de weg door fietsen?
20:35 uur: "Oké"

Lief. Mijn vriendin denkt ook om mijn veiligheid. Als het donker is, dan zijn er soms onbetrouwbare lui op straat. Gelukkig ben ik nog nooit in zo'n gevaarlijke situatie terechtgekomen, maar je weet maar nooit. We blijven voorzichtig.

Hé, wat zie ik daar in Webby's logging?

git remote get-url origin failed: error: No such remote 'origin'

Even kijken of Webby dat zelf kan oplossen... Hoewel we in Basecamp eigenlijk altijd Nederlands gebruiken, was ik nu onbewust toch overgegaan op Engels, de taal waarin ik meestal met bots overleg:

In .webby-memory I read:

{"ts":"2026-03-27T20:01:56.368Z","type":"workspace-prepare-error","repositoryUrl":"https://github.com/webenablebv/<een repository-naam>.git","note":"git remote get-url origin failed: error: No such remote 'origin'"}

Find out why this occurs and try to fix webby.

Ja hoor, Webby loste het zelf op, startte zichzelf opnieuw op en de fout kwam niet meer voor. Hoewel dit indrukwekkend was, waren mijn gedachten op andere dingen gericht: ik wilde dat Webby localhost kan testen, dat Webby een eigen Basecamp-account heeft, dat Webby beschikbaar is voor alle collega's, etc. etc. Merk ook op dat Webby niet zelf de fout gevonden had en dat ik degene was die hem erop wees. Webby was dus nog lang niet genoeg ontwikkeld om echt een bijdrage te kunnen leveren die ons tijd zou besparen. Toch was het tijd om een berichtje aan Henk te sturen. Ik dacht:

"Een eigen Basecamp-account voor Webby is misschien vijftien euro per maand... ja, dat zal prima zijn. Wat zal dit doen met de Webenable-vibe? Wat ontzettend gaaf, dit."

Het was inmiddels 21:48 uur en ik was nog steeds op kantoor. Gelukkig is er altijd genoeg gezond eten op locatie, dus honger had ik niet. Ik werd gebeld om 21:57 uur, meestal is dat de tijd dat ik al net slaap. Ja, ik begrijp wel dat mijn vriendin me belde.

"Gaat alles goed?"

Ik vertelde vol enthousiasme over wat ik had gedaan. Zij vond het ook leuk.

"Je mag het ook straks vertellen, als je thuis bent."

Maar ik kon niet wachten, ik wilde het meteen vertellen. Daarna zei ik:

"Ik ga nog even de vrijdagmiddag-checklist langs. Over een kwartiertje stap ik op de fiets."

Wellicht een beetje autistisch stuurde ik om 22:18 uur een berichtje dat ik vertrok, want dat had ik om 20:29 uur beloofd. Het was donker buiten. Ik fietste rustig een veilige route door Hoorn naar huis, zag hier en daar mensen, maar vooral zag en vernam ik de rust. Niemand kon het aan mij zien, maar ik was ontzettend blij: er was iets bijzonders gebeurd.

Hyperfocus

Op zaterdag was ik iets eerder wakker dan de rest van het gezin. Ik deed kleine wijzigingen aan Webby, maar had niet veel tijd deze dag. Mijn gedachten dwaalden wel regelmatig af naar Webby, totdat ik besloot: vandaag krijgt mijn gezin aandacht. Even wat meer controle over mijn eigen gedachten nu! Het was pas in de avond dat mijn hoofd weer volstroomde met plannen. Die zou ik morgen uitvoeren. Eh... maar ik lag wakker. Dit weekend en zelfs de volgende week zou ik meerdere keren moeite hebben met in slaap vallen én zou ik eerder wakker worden vanwege ideeën, plannen voor de toekomst, maar ook vanwege twijfels.

Mijn vriendin en kindjes waren op zondag vanaf 10 uur weg en ik pakte vanaf dat moment de tijd om te werken aan Webby. Eens in de zoveel maanden heb ik iets als dit, een project waar ik met hyperfocus aan werk. Ik neem dan te weinig pauze overdag, word eerder wakker, sta mijzelf soms toe om ook later naar bed te gaan om iets af te maken... dit was duidelijk weer zo'n obsessie. Op zondag had ik acht uur besteed aan Webby. En toen ik maandag ook weer om drie uur 's ochtends wakker werd en mijn gedachten volstroomden met ideeën voor verbeteringen aan Webby, besloot ik om dan ook maar gewoon weer uit bed te gaan en uit te voeren wat ik wilde, nog voordat ik ontbeten had. Na het ontbijt bracht ik de kids naar school. Ik was al snel terug en klapte mijn laptop weer open op deze vrije dag.

Thomas (30 maart, 12:07):

@Webby, do you see references to images in the basecamp conversation above? (Don't use the basecamp cli to get more information, only to directly post an answer to this question.)

Webby (30 maart, 12:07):

Yes, I can see references to two images in this conversation:

buzz.jpeg — attached to the card itself (image/jpeg)
linux.png — attached to your comment at 09:48 (image/png)

There's also a non-image attachment: thinking-trail.txt (text/plain) from my earlier comment.

Cool. Webby ziet dat er afbeeldingen staan in Basecamp-tickets en ik las in zijn gedachten (zijn "thinking trail") dat hij daar geen moeite mee had. Zijn thinking trail toonde slechts twee acties: het laden van zijn Basecamp-vaardigheid en het posten van een antwoord. Geweldig. Gisteren had hij nog veel moeite met het lezen van Basecamp gehad: allerlei problemen met het parsen van JSON zorgden er toen nog voor dat hij eerst "energie/tokens" verspilde aan iets wat, net als bij ons, automatisch hoort te gaan: je ziet een ticket en weet meteen wat je moet doen.

Ik wilde Webby graag delen met collega's en dat deed ik via Basecamp. Een van de zinnen uit mijn berichtje was:

Hopelijk kunnen we Webby snel opvoeden en een volwaardige collega laten worden!

Twijfels

Bij dit soort ontwikkeltrajecten is het nodig om pijnlijke vragen te stellen: heeft het wel zin wat ik aan het doen ben? Zijn er al tools waarmee we eigenlijk alles al beter kunnen of zullen die binnenkort op de markt komen? Hoeveel onderhoudstijd zal Webby ons kosten? Wat gaat Webby ons nou echt opleveren? Realistisch. Niet meegevoerd door hoop en kinderlijke fantasie.

Is Webby slechts een leuk onderzoeksproject waar ik van leer? Of gaat Webby na een aantal cycli van verbeteringen een belangrijke rol spelen in Webenable, omdat die de taken veel sneller uit kan voeren dan wij met Copilot in onze IDE?

Dinsdag op kantoor besloot ik mijn mond te houden over Webby. Als niemand er iets over zei, dan wist ik eigenlijk wel hoe anderen erover dachten en dat zou iets zeggen over of mijn optimisme realistisch was in de ogen van anderen. Het bleef stil over Webby. En dat was waarom ik besloot toe te geven aan mijn twijfels. Ik stopte met de ontwikkeling. Nu was het nog maar 30 uur werk geweest. Als ik hoop zou houden, zou ik er waarschijnlijk nog een paar honderd uur instoppen. Dát zou pas zonde zijn als het toch niet gebruikt zou worden.

Op woensdag 1 april stuurde ik vanuit huis een tweede berichtje naar mijn collega's, om mede te delen dat Webby niet langer doorontwikkeld zou worden.

Mijn redenering was als volgt:

1. Er zal meer tijd nodig zijn om foutjes in Webby op te lossen (comment-formatting, process-management, security-overwegingen) en het bestuderen van Webby's interne werking (inclusief opgebouwde herinneringen) dan dat Webby tijd zal besparen.
2. Het bouwen van een autonome, zelfverbeterende agent is een onderzoeksproject van gigantische omvang, niet een project dat ik in een weekje kan opzetten.
3. Het gebruik van Copilot via terminal, IDE en GitHub past meer bij een logische flow van software development: we moeten de wijzigingen toch reviewen, dus waarom dan ook de opdracht niet geven aan Copilot via dezelfde tools?

Ik staarde uit het raam. Hoe intensief wil ik mij met AI bezighouden? Het werk wat DeepMind en andere bedrijven doen vind ik ontzettend inspirerend. Moet ik gewoon wachten op wat zij maken? Kan ik een bijdrage leveren?

Ik besloot op de website van DeepMind te kijken om weer eens wat frisse, maar goede informatie te vinden (soms kijk ik simpelweg op YouTube, maar nu wilde ik even wat officiëlers). Ik las eerst een blogpost over tien jaar AlphaGo maar dat was eigenlijk herhaling van wat ik al wist. Ik had de documentaire over AlphaGo al gekeken en ook diverse interviews met Demis Hassabis aandachtig beluisterd.

Daarna las ik een artikel over het meten van AGI en toen dacht ik: ik heb een nieuwe hobby gevonden! Een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van AI-onderzoek kan ik ook doen door kleine opdrachtjes uit te voeren voor onderzoekers. Ik heb mij diezelfde middag aangemeld bij Kaggle en wat rondgekeken op het platform om een beeld te krijgen van de activiteit in die community. Ik wil weer eens iets doen met mijn onderzoeks- en uitvindlust.

En hoe denk je er echt over?

Op donderdag 2 april vroeg Casper naar Webby en ik vertelde enthousiast over hoe gaaf ik Webby vond, over dat ik wakker had gelegen en meerdere keren 's nachts rond drie of vier uur besloten had te gaan programmeren. Hij vroeg hoe ik dan toch tot de conclusie gekomen was dat het toch niet de juiste richting was. Een andere collega twijfelde of het een grap was: "je hebt er duidelijk veel tijd aan besteed en dan plotseling stop je er ineens volledig mee op 1 april!" Tsja, inderdaad bijzonder: het was maar twee dagen na mijn eerste berichtje over Webby.

Hoewel mijn conclusie van 1 april op dit moment nog steeds logisch leest, ben ik er toch niet volledig van overtuigd dat het klopt en dat zal ik per punt (1, 2, 3 zoals hierboven) bespreken:

1. De voorspelling dat onderhoud van een zelflerende softwarerobot veel tijd gaat kosten, klopt wel op de korte termijn, maar eigenlijk geloof ik niet dat dit waar zal zijn op de lange termijn. De modellen die uitgebracht worden door Anthropic, Google en meer, worden steeds slimmer en zelfstandiger: ze kunnen grote taken opdelen in stapjes en werken gestructureerd. Het zou idioot zijn om te denken dat de modellen die over een half jaar uitgebracht gaan worden, niet slim genoeg zijn om Webby even een opruimbeurt te geven. Webby zal zichzelf, omdat het de slimste modellen zal gebruiken, met gemak herschrijven zonder dat wij er moeite voor hoeven te doen. Misschien moeten we soms een kleine hint geven, maar meer niet. Waarschijnlijk hoeft Webby steeds minder code te bevatten en blijven vooral wat tekstbestandjes over die het AI-model in één leesbeurt allemaal volledig begrijpt en feilloos kan toepassen.
2. Het bouwen van een zichzelf verbeterende agent is inderdaad een groot onderzoeksveld, maar misschien is het toch realistisch met de modellen van nu en zeker met de modellen die over een halfjaar zullen uitkomen. Wij hoeven de modellen niet te bouwen; wij hoeven ze alleen een zetje te geven om een bedrijfsspecifieke wrapper te onderhouden.
3. Ja, dit is denk ik het sterkste punt van kritiek: wat zal de meest efficiënte workflow zijn voor softwaredevelopers? Wat zal in de nabije toekomst waarschijnlijk de beste manier zijn om een leger van robots aan te sturen om software snel te ontwikkelen?

Wat ook meespeelde in mijn keuze, was misschien dat ik merkte dat het slecht was voor mijn gezondheid om zo intensief met Webby bezig te zijn. Ik werd veel te vroeg wakker en werkte er te veel aan. Ook uit zelfbescherming was het beter om te stoppen en dat benoemde ik ook even. Waarop Casper vroeg:

"Maar hoe denk je er écht over?"

De waarheid is: ik weet het niet. Misschien gaat GitHub alles integreren: parallelle agents aansturen zonder dat wij repositories op onze computer te hoeven hebben, waarbij skills aan die agents gegeven kunnen worden voor connectie met Google Drive, Basecamp en andere platformen... Webby zou keihard weggeconcurreerd worden. Tenzij...? Misschien heeft Webby, volledig in eigen beheer, toch nog een vorm van flexibiliteit die de GitHub-agents nooit zullen hebben. Ook kunnen we misschien AI-kosten drukken door deze nieuwe collega helemaal naar onze wens op te leiden, waardoor hij efficiënter kan werken dan andere agents. Misschien kunnen we zelfs een versie van Webby maken waar klanten verzoeken aan kunnen geven of waarmee zij kunnen brainstormen over de mogelijkheden binnen hun huidige applicatie. Het zijn mogelijkheden en kansen, waarvan de uitkomst onzeker is.

In de avond begon het toch weer te knagen. Die ene vraag, "Maar hoe denk je er écht over?", zette mij weer aan het twijfelen.

Webby herstart zich

Het tijdperk waarin wij leven is fascinerend, naar mijn mening. We moeten ons snel blijven ontwikkelen om als softwaredevelopers "nut" te blijven hebben, door slimme systemen te gebruiken en veel taken te delegeren. Bij Webenable omarmen we AI en we weten dat dat de enige weg is. We houden zicht op taken die AI aan het uitvoeren is en reviewen de resultaten. Wij zijn geen programmeurs meer, maar opvoeders en controleurs van de snelst ontwikkelende vorm van intelligentie op deze planeet. Het is duidelijk dat het gebruik van agents een steeds groter onderdeel wordt bij software-ontwikkeling. We zullen steeds meer werk delegeren om kosten te verlagen voor onze klanten, waarbij we alleen de kritieke/belangrijkste onderdelen reviewen. Ik krijg het nu soms al voor elkaar om een opdracht zo te formuleren dat een AI-agent die het vervolgens uitvoert, het in één keer foutloos kan maken terwijl dat mij meerdere uren of zelfs dagen zou kosten. En als dat dan lukt, dan ben ik daar best trots op.

Toch zouden we een stapje verder kunnen gaan. Ik heb met Henk overleg gehad over de hoeveelheid uren die ik mag inklokken als werktijd en ik heb thuis overlegd met mijn vriendin. Vervolgens heb ik besloten om mijn hyperfocus nog even te behouden. Het voelt als een kans die ik maar één keer krijg. Naast het feit dat ik het verslavend leuk vind, is er een kans dat het echt nut heeft voor Webenable. En als die kleine kans de juiste kant op valt, heb ik een bijdrage geleverd die het werk voor het hele team nog leuker maakt. Daarom heb ik Webby toch een eigen project gegeven in ons ticketsysteem, met als ondeltitel "Onderzoek en ontwikkeling: de mogelijkheden en rol van Webby in Webenable onderzoeken, met hopelijk verrassende resultaten".

Een paar stappen die Webby al heeft gezet:

• Hij kreeg de opdracht zichzelf te leren om documenten te lezen uit Google Drive. Hij had de authenticatie-flow zo opgezet en kon ons personeelshandboek analyseren om te bepalen hoe hij zichzelf zou kunnen ontwikkelen. Hij schatte zichzelf in als junior developer, besloot dat hij zich kon ontwikkelen tot medior developer, stelde een stuk of tien ontwikkelingsdoelen en voerde er daarvan meteen twee uit, waarna hij zichzelf herstartte met die verbeteringen.
• Ik vroeg hem om te leren om te gaan met Streamline, ons urenregistratiesysteem, wat hij ook deed. Hij kon mij vertellen hoe lang ik die dag had gewerkt en kon wijzigingen netjes doorvoeren.
• Webby leerde zichzelf om een browser op te starten en een applicatie via localhost te testen, wat wij anders handmatig zouden doen (of via Copilot in onze IDE).
• De eerste versie van Webby werkte alleen op Windows. Ik vroeg Webby om een plan te maken om zichzelf beschikbaar te maken voor collega's die op Linux werken. Ik noemde VMWare als tool om tests te kunnen doen op Windows, zodat hij via een virtuele versie van Linux kon verifiëren of het zou werken. Het was ongelooflijk om te zien hoe hij dat vrijwel volledig zelf voor elkaar kreeg: hij maakte een plan, installeerde de nodige tools, vroeg mij of ik akkoord was (ik moest ergens admin-rechten geven en typte een gebruikersnaam en wachtwoord in), en werkte van begin tot einde, tot alle unittests en andere "handmatige" testjes geslaagd waren.

De collega die Webby ging testen op Linux, kreeg een foutmelding. Ik vroeg hem de foutmelding van drie regels in het ticket te delen met Webby. Webby pakte het op en kwam tien minuten later met een oplossing, die hij meteen in zichzelf doorvoerde. Webby vroeg de collega een pull te doen en nog eens te proberen. Er waren nog twee kleine issues die ook weer in enkele minuten opgelost waren. En toen waren er op 7 april twee Webbies online!